Chủ động ứng phó với không khí lạnh, lốc, sét, mưa đá và các tình huống thiên tai trong dịp nghỉ lễ 30/4-01/5 trên địa bàn tỉnh Lào Cai
Kính gửi:
- Thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh;
- Các sở, ban, ngành, cơ quan liên quan;
- Ủy ban nhân dân các xã, phường;
- Công ty TNHH Tân Phú; các đơn vị quản lý, khai thác
công trình thủy lợi, hồ chứa trên địa bàn tỉnh.
Thực hiện Văn bản số 12/BCĐ-BNNMT ngày 28/4/2026 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về việc chủ động ứng phó với không khí lạnh, lốc, sét, mưa đá và gió mạnh trên biển và các tình huống thiên tai trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5. Theo bản tin số DBPV-29/16h30/LCAI của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai, do ảnh hưởng của rìa phía Nam rãnh áp thấp có trục ở khoảng 23 - 25 độ vĩ Bắc bị nén, dịch dần xuống phía Nam và đầy dần lên bởi bộ phận không khí lạnh tăng cường sau có cường độ ổn định, kết hợp với vùng hội tụ gió lên đến mực 5.000m trên khu vực Bắc Bộ hoạt động mạnh dần lên, thời tiết các khu vực trong tỉnh có mưa vừa, có nơi mưa to và dông rải rác; vùng cao đêm và sáng trời rét, vùng núi cao trời rét. Từ ngày 30/4 đến ngày 03/5 có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng; riêng ngày 03/5, hội tụ gió trên khu vực Bắc Bộ có xu hướng hoạt động mạnh dần trở lại nên đêm và sáng có mưa rào và dông rải rác.
Tỉnh Lào Cai là địa phương miền núi, địa hình chia cắt mạnh, nhiều khu dân cư, công trình hạ tầng, khu sản xuất nông nghiệp nằm ven sông, suối, sườn dốc, taluy, khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất, đá lăn, ngập úng cục bộ khi có mưa lớn, dông lốc. Dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5, nhu cầu đi lại, du lịch, tổ chức các hoạt động tập trung đông người tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu xảy ra thiên tai bất thường.
Để chủ động phòng ngừa, ứng phó, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, công trình hạ tầng và hoạt động sản xuất trên địa bàn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm phối hợp, triển khai thực hiện một số nội dung sau:
I. NHIỆM VỤ CHUNG
1. Theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết, thiên tai; kịp thời thông tin đầy đủ đến chính quyền cơ sở, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai và Nhân dân để chủ động phòng tránh, ứng phó phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
2. Chủ động rà soát các khu vực, công trình, hoạt động có nguy cơ mất an toàn khi xảy ra mưa dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh, mưa lớn cục bộ; trong đó lưu ý khu dân cư ven sông, suối, khe, ngòi, khu vực sườn dốc, taluy, điểm có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, đá lăn, ngập úng cục bộ, ngầm tràn, cầu tạm, tuyến giao thông xung yếu, công trình đang thi công và khu vực tập trung đông người trong dịp nghỉ lễ.
3. Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn Nhân dân thực hiện các biện pháp phòng tránh thiên tai; gia cố nhà cửa, mái che, biển hiệu, chuồng trại, công trình tạm; không trú tránh dưới cây to, cột điện, khu vực có nguy cơ sét đánh, sạt lở, đá lăn; không qua lại ngầm tràn, suối, khu vực nước chảy xiết khi mưa lớn hoặc khi chưa bảo đảm an toàn.
4. Chủ động rà soát lực lượng, phương tiện, vật tư tại chỗ; sẵn sàng phương án sơ tán, di dời dân, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả theo phương châm “4 tại chỗ” khi có tình huống thiên tai xảy ra.
5. Đối với khu vực vùng cao, vùng núi cao, chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống rét về đêm và sáng cho người dân, học sinh, người già, trẻ em; hướng dẫn Nhân dân che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn, bảo vệ đàn gia súc, gia cầm, không thả rông gia súc khi thời tiết rét.
6. Tổ chức trực ban nghiêm túc; theo dõi tình hình trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5; duy trì thông tin liên lạc thông suốt; thực hiện chế độ báo cáo nhanh khi có thiên tai xảy ra và tổng hợp thiệt hại, công tác khắc phục hậu quả gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh theo quy định.
II. NHIỆM VỤ CỤ THỂ
1. Đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường
Chủ động tổ chức thông tin, cảnh báo kịp thời đến thôn, tổ dân phố và Nhân dân về diễn biến thời tiết nguy hiểm; hướng dẫn người dân triển khai các biện pháp phòng tránh phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
Rà soát, cập nhật các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, đá lăn, ngập úng cục bộ; các điểm ngầm tràn, cầu tạm, tuyến đường có nguy cơ bị chia cắt; khu dân cư ven sông, suối, khe, ngòi, khu vực chân taluy, sườn dốc, nơi đã từng xảy ra sạt lở. Trường hợp cần thiết, tổ chức cảnh báo, cắm biển, khoanh vùng nguy hiểm, bố trí lực lượng hướng dẫn, kiểm soát giao thông và sẵn sàng phương án sơ tán, di dời người dân đến nơi an toàn.
Phối hợp hướng dẫn người dân chủ động bảo vệ sản xuất nông nghiệp; che chắn, bảo vệ mạ, lúa, rau màu, cây ăn quả, hoa màu; bảo đảm an toàn cho đàn gia súc, gia cầm, thủy sản; che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn, phòng chống rét, mưa đá, dông lốc, hạn chế thiệt hại khi thời tiết nguy hiểm xảy ra.
Chủ động kiểm tra, rà soát an toàn các công trình thủy lợi, hồ chứa, đập dâng, kênh mương, công trình cấp nước nông thôn, kè chống sạt lở, công trình đang thi công trên địa bàn; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các vị trí có nguy cơ mất an toàn, nhất là trong điều kiện mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất.
Duy trì lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, lực lượng, phương tiện, vật tư tại chỗ; sẵn sàng hỗ trợ Nhân dân ứng phó, khắc phục hậu quả khi có tình huống xảy ra.
2. Đề nghị các sở, ban, ngành của tỉnh
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị trực thuộc chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn về người, tài sản, hồ sơ, trang thiết bị, công trình hạ tầng thuộc phạm vi quản lý.
Phối hợp rà soát, bảo đảm an toàn đối với trụ sở, trường học, cơ sở y tế, khu, điểm du lịch, di tích, công trình văn hóa, thể thao, công trình đang thi công, hệ thống điện, thông tin liên lạc, giao thông, khu vực tập trung đông người trong dịp nghỉ lễ; chủ động phương án xử lý khi xảy ra mưa dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh, mưa lớn cục bộ, sạt lở đất.
Phối hợp với UBND các xã, phường trong công tác thông tin, tuyên truyền, cảnh báo thiên tai; bảo đảm an toàn cho Nhân dân, khách du lịch, hoạt động giao thông, sản xuất, kinh doanh và các sự kiện tổ chức trong dịp nghỉ lễ.
3. Đề nghị Công an tỉnh
Quan tâm chỉ đạo các lực lượng chức năng, Công an cấp xã phối hợp với chính quyền địa phương nắm tình hình, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông tại các khu vực có nguy cơ xảy ra thiên tai, khu vực tập trung đông người, điểm du lịch, tuyến giao thông xung yếu.
Phối hợp chuẩn bị lực lượng, phương tiện tham gia cứu hộ, cứu nạn, sơ tán, di dời dân khi xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, dông lốc, mưa đá; hỗ trợ kiểm soát, hướng dẫn giao thông tại các điểm ngập sâu, sạt lở, ngầm tràn, khu vực nước chảy xiết, không để người dân qua lại khi chưa bảo đảm an toàn.
4. Đề nghị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh
Quan tâm rà soát lực lượng, phương tiện, trang thiết bị, vật tư phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ các địa phương xử lý các tình huống thiên tai phát sinh trong dịp nghỉ lễ.
Phối hợp với UBND các xã, phường và các lực lượng liên quan trong công tác sơ tán, di dời dân, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai, nhất là tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, chia cắt giao thông, cô lập khu dân cư.
5. Đề nghị Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai
Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thiên tai; tăng cường dự báo, cảnh báo không khí lạnh, mưa dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh, rét đậm, rét hại, mưa lớn cục bộ và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm khác có khả năng ảnh hưởng đến địa bàn tỉnh.
Kịp thời cung cấp bản tin dự báo, cảnh báo cho Sở Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan chức năng, UBND các xã, phường và các cơ quan thông tin truyền thông; trong đó lưu ý cảnh báo theo khu vực có nguy cơ cao, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và thông tin đến Nhân dân.
6. Đề nghị Công ty TNHH Tân Phú và các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi, hồ chứa trên địa bàn tỉnh
Chủ động theo dõi diễn biến thời tiết, mưa lũ trên lưu vực; tổ chức trực vận hành, kiểm tra an toàn công trình đầu mối, hồ chứa, đập dâng, kênh mương, cống lấy nước, tràn xả lũ và khu vực hạ du thuộc phạm vi quản lý.
Thực hiện vận hành công trình theo quy trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt; kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ mất an toàn công trình; phối hợp với chính quyền địa phương trong việc thông tin, cảnh báo cho Nhân dân khu vực hạ du khi có tình huống bất thường, vận hành xả nước, xả lũ hoặc nguy cơ mất an toàn công trình.
Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường có liên quan trong công tác cung cấp thông tin, cảnh báo, vận hành công trình và xử lý các tình huống thiên tai phát sinh.
III. CHẾ ĐỘ THÔNG TIN, BÁO CÁO
Đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức trực ban, theo dõi tình hình trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5; thường xuyên cập nhật tình hình thời tiết, thiên tai, thiệt hại nếu có; chủ động xử lý các tình huống phát sinh theo thẩm quyền.
Khi xảy ra thiên tai, đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương báo cáo kịp thời về Sở Nông nghiệp và Môi trường qua Phòng Quản lý xây dựng công trình, Thủy lợi và Phòng chống thiên tai, số điện thoại: 02163.852708 - 02143.820181 để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh theo quy định.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm, phối hợp triển khai thực hiện./.