Chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá, ngập lụt

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá, ngập lụt; theo bản tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ chiều tối và đêm 08/6 đến đêm 09/6, khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến từ 30 - 80 mm, cục bộ có nơi trên 200 mm, nguy cơ mưa có cường độ lớn trên 100 mm/3 giờ. Mưa lớn có khả năng gây ngập úng tại các vùng trũng, thấp, khu đô thị, khu công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên các sườn dốc; trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Qua theo dõi tình hình thời tiết trên địa bàn tỉnh, vùng mây đối lưu đang phát triển, có khả năng gây mưa rào và dông, mưa vừa, mưa to tại nhiều xã, phường, trong đó cần chú ý các khu vực: A Mú Sung, Bản Hồ, Bản Xèo, Bát Xát, Cam Đường, Cốc San, Dền Sáng, Dương Quỳ, Gia Phú, Hợp Thành, Lào Cai, Lao Chải, Mường Bo, Mường Hum, Nậm Chày, Nậm Có, Ngũ Chỉ Sơn, Púng Luông, Sa Pa, Tả Phìn, Tả Van, Tằng Loỏng, Trịnh Tường, Tú Lệ, Võ Lao, Y Tý và các xã, phường lân cận trong tỉnh.

Để chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, hiệu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, nhất là thiệt hại về tính mạng của Nhân dân; đồng thời khẩn trương khắc phục hậu quả, sớm ổn định đời sống Nhân dân khi có tình huống xảy ra, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, Ủy ban nhân dân các xã, phường, Công ty TNHH Tân Phú và các đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thủy lợi tập trung triển khai thực hiện các nhiệm vụ sau:

I. NHIỆM VỤ CHUNG

1. Thủ trưởng các sở, ngành, cơ quan, đơn vị; thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường; Giám đốc Công ty TNHH Tân Phú và người đứng đầu các đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thủy lợi theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao tập trung chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả; tuyệt đối không chủ quan, lơ là, không để bị động, bất ngờ trong ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá, ngập lụt cục bộ.

2. Theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo về mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất; cập nhật liên tục diễn biến mưa theo thời gian thực, thông tin kịp thời, đầy đủ đến chính quyền cơ sở, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai và người dân để chủ động phòng tránh, ứng phó.

3. Rà soát ngay các khu dân cư, nhà ở ven sông, ven suối, chân taluy, sườn dốc, khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập sâu; sẵn sàng phương án sơ tán, di dời người dân, tài sản đến nơi an toàn, trong đó ưu tiên người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, người ốm đau và các đối tượng yếu thế.

4. Thực hiện nghiêm phương châm “bốn tại chỗ”; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư, trang thiết bị, lương thực, nước uống, nhu yếu phẩm, thuốc men và các điều kiện cần thiết để sẵn sàng ứng phó, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai ngay từ giờ đầu.

5. Tổ chức trực ban nghiêm túc, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt 24/24 giờ; thường xuyên báo cáo về Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, qua số điện thoại 0216.3852.708; 0214.3820.181 để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo kịp thời; Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tổng hợp, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai - Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.

II. NHIỆM VỤ CỤ THỂ

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường

- Theo dõi sát bản tin cảnh báo, dự báo mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá, ngập lụt; chủ động thông tin nhanh, trực tiếp đến thôn, bản, tổ dân phố và người dân bằng các hình thức phù hợp như loa truyền thanh cơ sở, nhóm thông tin cộng đồng, điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội, lực lượng xung kích, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, người có uy tín trong cộng đồng.

- Tổ chức rà soát ngay các hộ dân sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng bởi lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, dông lốc, mưa đá; kiên quyết sơ tán, di dời người và tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm khi có nguy cơ mất an toàn, nhất là trong thời gian mưa lớn ban đêm; tuyệt đối không để người dân ở lại khu vực đã được cảnh báo nguy hiểm.

- Tăng cường kiểm tra các ngầm, tràn, cầu tạm, bến đò, khu vực ven suối, khu vực sạt lở hoặc có nguy cơ sạt lở, các điểm xung yếu về giao thông và dân cư; bố trí lực lượng canh gác, cắm biển cảnh báo, rào chắn, hướng dẫn phân luồng giao thông; kiên quyết không để người và phương tiện qua lại khi không bảo đảm an toàn.

- Tuyên truyền, nhắc nhở người dân không đi qua ngầm tràn, suối, khe, khu vực ngập sâu; không đánh bắt cá, vớt củi, chăn thả gia súc hoặc hoạt động sản xuất tại khu vực nguy hiểm trong thời gian mưa lũ; hướng dẫn người dân kỹ năng phòng tránh sét, dông lốc, mưa đá, lũ quét, sạt lở đất.

- Huy động lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở rà soát, khơi thông dòng chảy, nhất là tại cống, rãnh, suối nhỏ, khu vực có nguy cơ tắc nghẽn; chuẩn bị sẵn sàng phương tiện, vật tư, lương thực, nước uống, nhu yếu phẩm để hỗ trợ người dân khi phải sơ tán hoặc bị chia cắt.

- Kiểm tra, yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị thi công công trình, đơn vị khai thác khoáng sản, chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn bảo đảm an toàn công trường, lán trại, máy móc, vật tư, kho bãi, bãi thải; di chuyển người, phương tiện, thiết bị ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét, ngập lụt.

- Kịp thời tổ chức khắc phục hậu quả thiên tai theo phương châm “bốn tại chỗ”; thống kê, tổng hợp thiệt hại, báo cáo nhanh ngay sau khi thiên tai xảy ra và báo cáo đầy đủ theo quy định.

2. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương theo dõi sát tình hình thời tiết, mưa lũ; đôn đốc, kiểm tra việc triển khai công tác phòng ngừa, ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt; kịp thời tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo những vấn đề vượt thẩm quyền.

- Chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn Công ty TNHH Tân Phú và các đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thủy lợi thực hiện công tác bảo đảm an toàn hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du, đặc biệt là các hồ chứa nhỏ, hồ chứa xung yếu, công trình đang thi công, công trình có nguy cơ mất an toàn; sẵn sàng phương án vận hành, điều tiết, xử lý sự cố theo quy trình được phê duyệt.

- Chủ động hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp bảo vệ sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng, khai thác thủy sản; khắc phục nhanh thiệt hại về sản xuất sau thiên tai, hạn chế phát sinh dịch bệnh.

- Duy trì trực ban phòng, chống thiên tai; tổng hợp tình hình mưa lũ, thiệt hại và công tác ứng phó, khắc phục hậu quả; tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai - Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo yêu cầu.

3. Sở Công Thương

- Chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các chủ hồ chứa thủy điện thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa, liên hồ chứa; bảo đảm an toàn công trình, an toàn hạ du, thông tin kịp thời việc vận hành, điều tiết, xả lũ đến chính quyền và người dân vùng hạ du theo quy định.

- Phối hợp với các địa phương kiểm tra công tác bảo đảm an toàn hầm mỏ, bãi thải, hồ, đập chứa bùn thải, khu vực khai thác, chế biến khoáng sản; yêu cầu dừng hoạt động, di chuyển người và thiết bị ra khỏi khu vực nguy hiểm khi không bảo đảm an toàn.

- Chỉ đạo đơn vị điện lực kiểm tra, bảo đảm an toàn hệ thống lưới điện, kịp thời xử lý sự cố, khôi phục cấp điện phục vụ công tác chỉ đạo, ứng phó, cứu hộ, cứu nạn và sinh hoạt thiết yếu của Nhân dân; chuẩn bị hàng hóa thiết yếu, sẵn sàng phương án cung ứng cho khu vực bị chia cắt khi có yêu cầu.

4. Sở Xây dựng

- Chỉ đạo, phối hợp với các địa phương, đơn vị quản lý đường bộ kiểm tra các tuyến giao thông trọng điểm, ngầm, tràn, cầu yếu, khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập sâu; bố trí lực lượng, biển báo, rào chắn, hướng dẫn phân luồng, bảo đảm giao thông an toàn.

- Chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, vật tư, phương tiện, máy móc để khắc phục sự cố sạt lở, ách tắc giao thông, bảo đảm thông tuyến trong thời gian sớm nhất, ưu tiên các tuyến phục vụ cứu hộ, cứu nạn, sơ tán dân và vận chuyển nhu yếu phẩm.

- Chỉ đạo kiểm tra an toàn công trình xây dựng, nhà ở, công trình công cộng, hệ thống thoát nước đô thị, cây xanh, biển hiệu, cột, tháp, cần cẩu, giàn giáo; yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu chủ động gia cố, tháo dỡ hoặc di chuyển khi có nguy cơ mất an toàn.

5. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh

- Chủ động rà soát, chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện, trang thiết bị để hỗ trợ các địa phương sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai khi có yêu cầu.

- Chỉ đạo lực lượng ở cơ sở phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai trong công tác cảnh báo, hướng dẫn giao thông, bảo đảm an ninh trật tự, hỗ trợ di dời người và tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm.

- Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng cảnh sát giao thông, công an xã, phường phối hợp phân luồng, kiểm soát, ngăn chặn người và phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm; bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực sơ tán, khu vực xảy ra thiên tai.

6. Sở Y tế

- Chỉ đạo các cơ sở y tế chuẩn bị sẵn sàng nhân lực, thuốc, vật tư y tế, phương tiện cấp cứu để tiếp nhận, cấp cứu, điều trị người bị nạn; sẵn sàng hỗ trợ y tế tại khu vực sơ tán, khu vực bị chia cắt khi có yêu cầu.

- Hướng dẫn các địa phương thực hiện vệ sinh môi trường, xử lý nguồn nước, phòng, chống dịch bệnh sau mưa lũ; bảo đảm an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe người dân tại nơi sơ tán.

7. Sở Giáo dục và Đào tạo

- Chỉ đạo các cơ sở giáo dục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, chủ động rà soát, kiểm tra các điểm trường, lớp học, nhất là tại khu vực có nguy cơ cao xảy ra ngập lụt, sạt lở đất; kịp thời di chuyển hồ sơ, trang thiết bị, tài sản trường học đến nơi an toàn khi cần thiết.

- Phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026; chuẩn bị phương án dự phòng về địa điểm thi, giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc và xử lý tình huống do thiên tai gây ra, bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy định.

8. Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai

- Tăng cường thời lượng phát sóng, đăng tải kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai và chỉ đạo của tỉnh; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kỹ năng phòng tránh mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, dông lốc, sét, mưa đá, ngập lụt bằng nhiều hình thức, trên các kênh thông tin đại chúng và nền tảng số.

- Phối hợp với các địa phương tăng cường thông tin tới vùng sâu, vùng xa, khu vực có nguy cơ cao, khu vực dễ bị chia cắt; chú trọng tuyên truyền các khuyến cáo không qua ngầm tràn, không vào khu vực sạt lở, không chủ quan trong mưa lũ ban đêm.

9. Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai

- Tổ chức theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, mưa lũ, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt; kịp thời cung cấp bản tin dự báo, cảnh báo cho Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, các sở, ngành, địa phương và cơ quan truyền thông.

- Tăng cường cảnh báo ngắn hạn, cảnh báo theo khu vực có nguy cơ cao, đặc biệt khi xuất hiện mưa lớn cục bộ, mưa có cường độ lớn trong thời gian ngắn; phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cung cấp thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành ứng phó thiên tai.

10. Công ty TNHH Tân Phú và các đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thủy lợi

- Tổ chức trực ban, theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa lũ; kiểm tra hiện trạng công trình, mực nước hồ, an toàn đập, tràn xả lũ, cống lấy nước, cửa van, thiết bị vận hành, hệ thống thông tin liên lạc; kịp thời phát hiện, xử lý các hư hỏng, sự cố có nguy cơ mất an toàn.

- Thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa, phương án ứng phó thiên tai, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; chủ động vận hành, điều tiết bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du theo đúng quy định.

- Thông tin kịp thời cho chính quyền địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường và người dân vùng hạ du khi vận hành xả nước, xả lũ hoặc khi có nguy cơ sự cố; phối hợp rà soát, cảnh báo, sơ tán người dân khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng.

- Chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, vật tư, phương tiện, thiết bị ứng trực tại các hồ chứa, nhất là hồ chứa xung yếu; không để người không có nhiệm vụ vào khu vực công trình, tràn xả lũ, kênh dẫn, khu vực nguy hiểm; báo cáo ngay khi phát hiện sự cố hoặc tình huống bất thường.

11. Các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh

- Theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; sẵn sàng lực lượng, phương tiện, vật tư để phối hợp, hỗ trợ các địa phương khi có yêu cầu; kịp thời báo cáo những vấn đề phát sinh, vượt thẩm quyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, Ủy ban nhân dân các xã, phường, Công ty TNHH Tân Phú và các đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thủy lợi nghiêm túc, khẩn trương tổ chức thực hiện./.