I. TÌNH HÌNH THỜI TIẾT

Do chịu ảnh hưởng của rãnh thấp có trục qua khu vực Bắc Bộ kết hợp vùng hội tụ gió lên đến mực 5000m, nên từ đêm (05/8) đến ngày (08/8) các khu vực Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Yên có mưa vừa, có nơi mưa to đến rất to.

Dự báo: Từ đêm nay (10/8) đến ngày 11/8, các khu vực trong tỉnh Yên Bái tiếp tục có mưa rào và dông rải rác (cục bộ có mưa vừa mưa to). Lượng mưa phổ biến 10 - 30mm, có nơi trên 80mm. Cảnh báo tác động của mưa lớn cục bộ, lốc, sét, mưa đá: Mưa dông kèm theo mưa lớn cục bộ, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng, sạt lở đất đá. Mưa dông và mưa lớn cục bộ khả năng xảy ra đến hết ngày 13/8.

II. CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO ĐỐI PHÓ

1. Tỉnh  

- Ngày 05/8/2023, Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh đã có Văn bản số 33/BCH-PCTT về việc chủ động ứng phó với mưa dông kèm lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất.

- Ngày 08/8/2023, Uỷ ban nhân dân tỉnh ban hành Công điện số 02/CĐ-UBND về việc tập trung ứng phó khắc phục hậu quả mưa lũ.

- Chỉ đạo các địa phương theo dõi thời tiết, thực hiện các phương án theo kế hoạch và phương án đã duyệt để ứng phó khi tình huống xảy ra.

2. Địa phương

Đã chủ động, thành lập các đoàn công tác xuống địa bàn để chỉ đạo, triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả do thiên tai; tổng hợp thống kê thiệt hại.

III. TÌNH HÌNH THIỆT HẠI

1. Thiệt hại về người: 04 người chết (02 người bị sạt lở đất đá, 02 người bị lũ cuốn trôi).

(phụ lục thống kê nguyên nhân người bị chết kèm theo)

2. Thiệt hại về nhà ở: 248 nhà.

- Nhà bị sập, trôi hoàn toàn: 68 nhà tại huyện Mù Cang Chải.

- Nhà bị thiệt hại nặng: 144 nhà tại huyện Mù Cang Chải.

- Nhà phải di dời khẩn cấp: 36 nhà tại huyện Mù Cang Chải.

3. Thiệt hại, ảnh hưởng về nông nghiệp

- Diện tích lúa bị thiệt hại: 113,5 ha (Văn Yên 3,5ha; Mù Cang Chải 110 ha).

- Diện tích ngô bị thiệt hại: 201,5 ha (Văn Yên 1,5ha; Mù Cang Chải 200 ha).

4. Thiệt hại về chăn nuôi.

- Gia súc bị chết: 227 con ở huyện Mù Cang Chải (27 con trâu; 200 con lợn).

- Gia cầm bị chết: 750 con (Văn Yên 150 con; Mù Cang Chải 600 con).

5. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng

a) Công trình giáo dục, y tế:

- 02 điểm trường bị sạt lở (Trường PTDT Bán trú Tiểu học Lao Chải tại bản Xéo Dì Hồ, xã Lao Chải bị sạt lở 20m tường rào; sạt lở 25m bờ kè nhà ăn học sinh; sạt ta luy dương vùi lấp làm hỏng 20 bộ bàn ghế ăn với khối lượng đất khoảng 25m3; Trường TH&THCS xã Hồ Bốn bị ngập úng toàn trường khoảng 1m bùn đất đá; khối lượng đất đá tràn vào khuân viên trường ước tính khoảng 6.000 m3. Nhiều cơ sở vật chất bị hư hỏng, cuốn trôi[1]).

- 01 Trạm Y tế xã Hồ Bốn bị Khối lượng đất đá tràn vào ước tính khoảng 1.000 m3; lũ cuốn trôi, làm hư hỏng nhiều cơ sở vật chất[2].

b) Công trình giao thông

- Trên tuyến quốc lộ 32 đoạn qua huyện Mù Cang Chải mưa lớn gây lũ ống, lũ quét làm sạt lở nghiêm trọng nhiều vị trí taluy dương và taluy âm trong đó nhiều đoạn mất toàn bộ nền mặt đường, sẽ bị ách tắc giao thông trong nhiều ngày. Khối lượng thiệt hại trên Quốc lộ 32:

+ Tại lý trình Km325+450 chiều dài L=20m; tại lý trình Km326+200 chiều dài sạt lở L=50m.

+ Các vị trí xói lở taluy âm nền, mặt đường: Km325+750, Km325+900, Km326+300; Km328+100; Km328+720; Km329+800; Km329+850, tổng chiều dài 390m.

+ Các vị trí sạt lở taluy dương: Tổng khối lượng sạt lở khoảng 59.900m³/89 vị trí.

+ Chiều dài hộ lan hư hỏng khoảng 7.620 m.

- Các tuyến đường xã và đường đi các bản bị sạt lở tại nhiều điểm với khối lượng lớn với tổng chiều dài 127 km, khối lượng sạt lở khoảng 20.800 m3, trong đó:

+ Xã Lao Chải 9 tuyến đường sạt lở với tổng chiều dài 83 km, khối lượng sạt lở khoảng 9.900 m³ đất đá.

+ Xã Khao Mang sạt lở 05 tuyến đường với tổng chiều dài 20 km, khối lượng sạt lở khối lượng khoảng 3.600 m³ đất đá.

+ Xã Hồ Bốn sạt lở 5 tuyến đường với tổng chiều dài 24 km, khối lượng sạt lở khoảng trên 7.300 m³ đất đá.

c) Công trình thuỷ lợi: Ảnh hưởng 174 công trình gây sạt lở vùi lấp, gẫy hỏng 14.175 m kênh và 3 đầu mối, 6 phai tạm.

d) Công trình nước sạch nông thôn: Ảnh hưởng 05 công trình (Khao Mang 02; Lao Chải 02; Hồ Bốn 01).

e) Thông tin liên lạc

- Mất liên lạc 51 trạm BTS (VNPT 29, Viettel 8, Mobifone 14 trạm), trong đó số trạm BTS bị mất nguồn AC: 35 trạm.

- Có 5 tuyến truyền dẫn bị đứt; về số cáp, cột treo cáp bị thiệt hại hiện chưa thống kê chính xác.

- Tại xã Hồ Bốn và một số bản của xã Khao Mang và xã Lao Chải mất sóng điện thoại liên lạc.

f) Thiệt hại công nghiệp:

- Gẫy và cuốn trôi 03 cột điện 35KV, 47 cột điện hạ thế, đứt 5.000 m dây điện tại xã Hồ Bốn, gây mất điện lưới quốc gia trên địa bàn toàn huyện.

g) Thiệt hại khác:

- Thiệt hại 19 máy tính và toàn bộ bàn làm việc của bộ phận hành chính công Uỷ ban nhân dân xã Hồ Bốn.

- Thiệt hại 07 ô tô (Hồ Bốn 06, Khao Mang 01) và 105 xe máy (Lao Chải 35 xe máy, Hồ Bốn 70 xe máy).

5. Tổng giá trị thiệt hại trong đợt thiên tai theo ước tính ban đầu là 102 tỷ đồng.

IV. CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO KHẮC PHỤC HẬU QUẢ

1. Công tác chỉ đạo

Ngay sau khi nhận tin báo của địa phương Uỷ ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo huyện khẩn trương thực hiện phương châm 4 tại chỗ, di dời các hộ dân trong vùng bị lũ quét ra khỏi khu vực nguy hiểm; di dời các hộ dân có nhà bị sập, cuốn trôi đến nơi an toàn (như tới các trụ sở cơ quan của huyện và trường học trên địa bàn…); đồng thời huy động lực lượng tại chỗ (gồm: Quân đội, công an, dân quân, tự vệ và nhân dân địa phương…). Đồng thời, chỉ đạo địa phương khẩn trương xây dựng phương án bố trí nơi ở mới cho các hộ dân bị lũ cuốn trôi hoàn toàn nhà cửa. Uỷ ban nhân dân tỉnh đã thành lập đoàn công tác do đồng chí Nguyễn Thế Phước, Phó Chủ tịch thường trực Uỷ ban nhân dân tỉnh - Phó Trưởng Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh làm trưởng đoàn và các sở ngành liên quan đến kiểm tra hiện trường, nắm bắt tình hình và trực tiếp chỉ đạo khắc phục hậu quả, kịp thời động viên các gia đình bị thiệt hại về người, nhà và tài sản.

Chỉ đạo các ngành chức năng của tỉnh (Quân đội, công an, giao thông vận tải, xây dựng, nông nghiệp…) tăng cường lực lượng, phối hợp với cấp ủy chính quyền địa phương khắc phục hậu quả thiên tai (hạ tầng giao thông, trường học, thủy lợi, vệ sinh môi trường…) và giúp các hộ dân sớm ổn định cuộc sống.

2. Công tác khắc phục hậu quả

Ngay sau khi nhận được báo cáo về thiệt hại do mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất tại huyện Mù Cang Chải các đồng chí lãnh đạo tỉnh đã trực tiếp đến hiện trường để chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả.

Đã huy động 2.901 lượt người tham gia khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra (xã Khao Mang huy động 845 lượt người, xã Hồ Bốn huy động 762 lượt người, xã Lao Chải huy động 1.294 lượt người) bao gồm lực lượng tại chỗ của các xã, lực lượng dân quân cơ động của các xã trên địa bàn huyện và lực lượng thanh niên tình nguyện. Về phương tiện: Huy động 25 phương tiện (20 máy xúc, 05 xe ô tô) tập trung hót đất, đá sạt lở và cây đổ để đảm bảo thông đường.

2.1. Công tác đảm bảo an sinh xã hội

- Tỉnh đã quyết định hỗ trợ 18 triệu đồng/người đối với hộ gia đình có người chết; hỗ trợ 40 triệu đồng/gia đình có nhà bị lũ cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn; hỗ trợ 30 triệu đồng đối với trường hợp phải di dời khẩn cấp đến nơi ở mới an toàn; hỗ trợ 20 triệu đồng/gia đình có nhà bị hư hỏng nặng và cung cấp những vật dụng thiết yếu cho các hộ dân bị thiệt hại để ổn định cuộc sống như:

Thực hiện hỗ trợ 54 triệu đồng cho 02 hộ gia đình có 03 người bị chết (hỗ trợ 18 triệu đồng/người chết). Chỉ đạo Ủy ban nhân dân các xã bố trí nơi ăn, nghỉ tạm thời cho các hộ gia đình có nhà bị cuốn trôi, thiệt hại nặng. Cụ thể: Xã Khao Mang đã bố trí 05 hộ đến ở nhà người thân; xã Hồ Bốn bố trí 04 hộ ở nhà cộng đồng, 22 hộ ở nhà người thân, các hộ còn lại nhà bị thiệt hại nặng nhưng vẫn có thể ở. Xã Lao Chải di dời các hộ đến ở nhờ nhà người thân. Đã chỉ đạo tìm đất tái định cư cho 223/248 hộ có thiệt hại về nhà, còn lại 25 hộ (xã Lao Chải 13 hộ, xã Hồ Bốn 12 hộ) cần phải bố trí đất tái định cư. 

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc, Hội chữ thập đỏ huyện các cơ quan, đơn vị, các xã, thị trấn tuyên truyền, vận động ủng hộ các xã bị thiệt hại do mưa lũ. Đến thời điểm báo cáo, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện đã tiếp nhận được 532,635 triệu đồng (6,95 triệu đồng có địa chỉ đến người được hỗ trợ và 525,685 triệu đồng hỗ trợ chung); tiếp nhận 3.904 kg gạo (Ban cứu trợ huyện mua 1.371 kg, 2.433 kg do nhà hảo tâm hỗ trợ), một số nhu yếu phẩm của các tổ chức, cá nhân ủng hộ để chuyển ủng hộ người dân và các lực lượng tham gia hỗ trợ tại các xã Khao Mang, Lao Chải, Hồ Bốn[3].

Uỷ ban nhân dân huyện đã ứng từ nguồn quỹ dự trữ của huyện hỗ trợ cho các hộ bị thiệt hại với số kinh phí là 5.004.000.000đ[4], tất cả các hộ dân bị thiệt hại đã nhận được gạo, thùng hàng cứu trợ và các nhu yếu phẩm phục vụ sinh hoạt.

Các xã chịu ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai cũng đã chủ động trong việc huy động các nguồn lực để kịp thời hỗ trợ tại chỗ cho các hộ gia đình chịu ảnh hưởng để đảm bảo an sinh xã hội[5].

2.2. Khắc phục về giao thông, thuỷ lợi

a) Đảm bảo an toàn giao thông trên tuyến Quốc lộ 32

Sở Giao thông vận tải đã chỉ đạo đơn vị bảo dưỡng thường xuyên tập trung thiết bị, máy móc và nhân công đến hiện trường để ĐBGT bước 1, bao gồm: 14 máy xúc các loại, 10 ô tô và 50 cán bộ, công nhân. Đến nay đã thực hiện cơ bản hoàn thành hót sụt tauy dương, xử lý 02 vị trí sạt lở taluy âm mất toàn bộ nền, mặt đường gây ách tắc giao thông; đang chuẩn bị triển khai thi công kè rọ đá, công trình thoát nước và hệ thống an toàn giao thông. Kinh phí thực hiện dự kiến khoảng 31 tỷ đồng.

b) Khắc phục về giao thông trên các tuyến đường liên thôn, liên xã

Huyện đã huy động 07 máy xúc các loại của các doanh nghiệp trên địa bàn để khắc phục sạt lở trên các tuyến đường liên xã, liên thôn:

- Xã Khao Mang, đến thời điểm báo cáo đã thông tuyến toàn bộ 5 tuyến đường.

- Xã Lao Chải hiện đã thông được 5/9 tuyến với 53,5/83 km (trong đó một số tuyến chính như tuyến từ Quốc lộ 32 đến ngã ba đi Hú Trù Lình - Dào Cu Nha của xã Lao Chải đã thông được 14/19km; tuyến Quốc lộ 32 đi Xéo Dì Hồ đã thông được 5/7km; tuyến Kim Nọi đi Háng Gàng đã thông 16/16km).

- Xã Hồ Bốn tuyến đường từ Quốc lộ 32 đi bản Háng Đề Chu thông được 4/7km, các tuyến còn lại chưa được thông tuyến.

Huyện đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn liên quan tiến hành khảo sát thực tế thiệt hại của các tuyến đường giao thông nông thôn tại 3 xã và đề xuất nhu cầu đề nghị Sở Giao thông vận tải hỗ trợ 6.000 rọ đá để kè các tuyến đường bị sạt lở.

d) Kinh phí dự kiến khắc phục các công trình thuỷ lợi 3 tỷ đồng.

2.3. Đảm bảo thông tin liên lạc

Sau khi bão lũ xảy ra gây mất thông tin liên lạc, tại một số khu vực trên địa bàn huyện Mù Cang Chải, Sở Thông tin và Truyền thông đã chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông triển khai các biện pháp khắc phục như: hàn nối các tuyên truyền dần; chạy máy nổ dự phòng cấp điện khôi phục thông tin liên lạc cho các trạm BTS. Đến 18h00 ngày 08/8/2023 xã Hồ Bốn và một số bản tại xã Khao Mang, Lao Chải đã khôi phục được thông tin (sóng điện thoại).

2.4. Khắc phục về điện

Sau 4 ngày mất điện do bão lũ (từ ngày 5/8) với sự vào cuộc tích cực, trách nhiệm của cán bộ, công nhân Công ty Điện lực Yên Bái nói chung, Điện lực Nghĩa Lộ nói riêng, đến 20h30’ ngày 09/8/2023 huyện Mù Cang Chải đã được cấp điện trở lại.

Trên đây là báo cáo nhanh tình hình thiệt hại do thiên tai gây ra từ đêm 05/8-09/8/2023 trên địa bàn tỉnh Yên Bái./.