I. TÌNH HÌNH THỜI TIẾT

Do chịu ảnh hưởng của rãnh thấp có trục qua khu vực Bắc Bộ kết hợp vùng hội tụ gió lên đến mực 5000m, nên từ đêm (05/8) đến ngày (10/8) các khu vực Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Yên có mưa vừa, có nơi mưa to đến rất to. Đêm ngày 05/8/2023, mưa lớn đã gây ra sạt lở, lũ quét trên diện rộng, đặc biệt thiệt hại nặng tại các xã Khao Mang, Hồ Bốn, Lao Chải của huyện Mù Cang Chải.

Dự báo: Từ đêm nay (14/8) đến ngày 16/8, các khu vực trong tỉnh Yên Bái tiếp tục có mưa, mưa rào và dông rải rác (cục bộ có mưa vừa, mưa to). Lượng mưa phổ biến 10 - 30mm, có nơi trên 80mm. Cảnh báo tác động của mưa lớn cục bộ, lốc, sét, mưa đá: Mưa dông kèm theo mưa lớn cục bộ, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng, sạt lở đất đá.

II. TÌNH HÌNH THIỆT HẠI

1. Thiệt hại về người: 04 người chết (02 người bị đá lăn, 02 người bị lũ cuốn trôi).

(Phụ lục thống kê nguyên nhân người bị chết kèm theo)

2. Thiệt hại về nhà ở: 246 nhà, cụ thể:

- Nhà bị sập, trôi hoàn toàn: 58 nhà tại huyện Mù Cang Chải.

- Nhà bị thiệt hại nặng: 136 nhà tại huyện Mù Cang Chải.

- Nhà phải di dời khẩn cấp do sạt lở, lũ ống, lũ quét: 52 nhà.

3. Thiệt hại về nông nghiệp

- Tổng diện tích lúa, hoa màu bị thiệt hại: 366,4 ha (Diện tích lúa bị thiệt hại: 165,4 ha. Diện tích ngô bị thiệt hại: 201,0 ha).

- Thiệt hại về gia súc, gia cầm: 1.875 con, trong đó: 413 con gia súc (trâu 18; bò 10; dê 35; lợn 350); 1.462 con gia cầm.

4. Thiệt hại về công nghiệp

- Các nhà máy thuỷ điện đang vận hành phát điện bị sạt lở, bùn đất, bồi lấp nghiêm trọng.

- Có 81 cột điện bị gẫy, đổ và có nguy cơ sạt lở (10 cột trung thế; 71 cột hạ thế), 12.500 m dây điện bị đút (5000 m đường dây trung thế, 5500 m đường dây hạ thế, 2000m dây tuyến cáp quang), 51 trạm di dộng BTS bị mất liên lạc do đứt cáp.

5. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng

a) Công trình giao thông

Quốc lộ 32 sạt lở taluy dương 225 vị trí với khối lượng 59.900m³; sạt lở taluy âm nền, mặt đường 475m tại 22 vị trí; xói lở gây mất mặt đường 70m tại 02 vị trí; chiều dài hộ lan bị hư hỏng khoảng 3500md và công trình thoát nước (cống thoát nước, rãnh dọc gia cố bê tông xi măng) và hệ thống ATGT (hộ lan tôn lượn sóng, biển báo các loại).

b) Trên địa bàn tỉnh Yên Bái, nhiều tuyến đường dẫn đến trung tâm các xã, thôn bản bị sạt lở nghiêm trọng với tổng khối lượng đất đá là 80.000 m³ và chiều dài 127 km.

c) Công trình thuỷ lợi, nước sạch:

- Công trình thuỷ lợi bị hư hỏng: 174 công trình; 14.715 m kênh mương bị sạt, trôi, hư hỏng; 3 đầu mối, 6 phai bị hư hỏng.

- Công trình nước sạch nông thôn bị hư hỏng 05 công trình.

d) Công trình giáo dục, y tế:

- 02 điểm trường bị bồi lấp 6.025m³ và nhiều cơ sở vật chất bị hư hỏng, cuốn trôi.

- 01 Trạm Y tế bị hư hỏng nặng (khối lượng đất đá tràn vào khoảng 1.000 m³; lũ cuốn trôi hoàn toàn 01 dãy nhà gồm 6 phòng và 7 giường bệnh; các hạng mục phụ trợ bị cuốn trôi).

6. Thiệt hại khác: 09 máy tính và toàn bộ bàn làm việc; 07 ô tô và 107 xe máy bị hư hỏng do sạt lở đất, lũ cuốn trôi.

7. Tổng giá trị thiệt hại ước tính 392.131 triệu đồng.

Trong đó:

- Về nhà cửa: 34.600 triệu đồng.

- Về nông nghiệp: 7.383 triệu đồng.

- Về công nghiệp: 16.500 triệu đồng.

- Về cơ sở hạ tầng 324.928 triệu đồng, gồm: Giao thông 38.988 triệu đồng; thuỷ lợi, nước sạch 284.340 triệu đồng; giáo dục, y tế 1.600 triệu đồng.

- Về thiệt hại khác: 8.720 triệu đồng.

III. CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO KHẮC PHỤC HẬU QUẢ

1. Công tác chỉ đạo của tỉnh

- Ngày 05/8/2023, Ban Chỉ huy PCTT tỉnh đã có Văn bản số 33/BCH-PCTT về việc chủ động ứng phó với mưa lũ lớn, lũ quét và sạt lở đất trên địa bàn tỉnh Yên Bái gửi các huyện, thị xã trong tỉnh để chuẩn bị công tác ứng phó với đợt mưa lớn gây ra.

- Ngay sau khi nhận tin báo của địa phương, Tỉnh ủy Yên Bái do đồng chí Bí thư tỉnh ủy, đồng chí Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh và đại diện lãnh đạo các sở, ban ngành liên quan đã đến hiện trường kiểm tra tình hình thiệt hại, đồng thời trực tiếp chỉ đạo huyện Mù Cang Chải khẩn trương thực hiện phương châm 4 tại chỗ; huy động lực lượng tại chỗ (dân quân tự vệ và nhân dân địa phương) khẩn trương di dời các hộ dân bị lũ làm sập, cuốn trôi hoàn toàn nhà cửa đến nơi trú ẩn an toàn; rà soát, di dời các hộ dân trong khu vực nguy cơ đến nơi an toàn…

- Chỉ đạo các ngành chức năng của tỉnh (Quân đội, công an, giao thông vận tải, xây dựng, nông nghiệp…) tăng cường lực lượng, phối hợp với cấp ủy chính quyền địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, rà soát đánh giá thiệt hại (hạ tầng giao thông, trường học, y tế, thủy lợi,…), vệ sinh môi trường và hỗ trợ ngay an sinh xã hội giúp các hộ dân sớm ổn định cuộc sống.

2. Công tác chỉ đạo của địa phương

 - Ngay sau khi mưa lớn sảy ra lũ quét và sạt lở tại các xã Khao Mang, Lao Chải, Hồ Bốn, đêm ngày 05/8/203 Thường trực Huyện uỷ Mù Cang Chải đã chỉ đạo thành lập đoàn công tác do đồng chí Phó Bí thư Thường trực Huyện uỷ làm trưởng đoàn đi cơ sở ngay trong đêm để nắm tình hình, lãnh đạo, chỉ đạo các địa phương khẩn trương tổ chức di dời các hộ dân bị ảnh hưởng và các hộ dân nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở khẩn trương di dời đảm bảo an toàn không để sảy ra thiệt hại về người.

- UBND huyện phối hợp với MTTQ Việt Nam huyện huy động mọi nguồn lực, tiếp nhận, phân bổ kịp thời các nguồn hỗ trợ cho các hộ gia đình bị thiệt hại. Huy động lực lượng tình nguyện viên chữ thập đỏ, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia vận chuyển, tiếp tế lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm cho các hộ gia đình bị thiệt hại, hỗ trợ công tác hậu cần tại các bản bị cô lập giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

- Chỉ đạo lực lượng công an và quân sự huyện đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông trên địa bàn huyện; lên phương án chi tiết phân công, chỉ đạo lực lượng dân quân cơ động hỗ trợ làm nhiệm vụ dọn dẹp đất đá, lưu thông các tuyến đường trục xã, liên bản, vận chuyển lương thực, thực phẩm, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống, đảm bảo điều hành linh hoạt lực lượng giữa các vị trí; sẵn sàng phát lệnh điều động thêm lực lượng dân quân cơ động khi cần; tham mưu đảm bảo chế độ chính sách cho lực lượng dân quân đã huy động theo quy định. Tăng cường công tác tuyên truyền, nắm chắc tình hình an ninh mạng, thông tin mạng, tăng cường đấu tranh, phản bác các thông tin chưa đúng về tình hình thiên tai và việc khắc phục thiên tai trên địa bàn huyện.

- Huy động thiết bị, máy móc để dọn dẹp đất đá, lưu thông tuyến đường trục xã, nội bản, liên bản; cử cán bộ bám sát hiện trường để nắm bắt số lượng các điểm sạt lở, xác định khối lượng và cho triển khai phương án thi công, khắc phục. Tăng cường kiểm soát thị trường, không để xảy ra tình trạng tăng giá bất thường, đặc biệt các mặt hàng nhu yếu phẩm thiết yếu. Đồng thời, tiến hành rà soát quỹ đất, xây dựng phương án tái định cư cho các hộ dân bị thiệt hại do thiên tai gây ra.

- Chỉ đạo Trung tâm Y tế huyện nắm bắt tình hình sức khỏe của người dân trong khu vực bị thiệt hại, tổ chức thăm khám, cung cấp thuốc men cứu chữa kịp thời đối với các trường hợp bị thương hoặc ốm đau do ảnh hưởng của thời tiết, mưa lũ, sạt lở đất. Chuẩn bị phương án phun tiêu độc khử trùng đối với những khu vực có khả năng bị ô nhiễm do mưa lũ; phương án xử lý nước sinh hoạt phục vụ đời sống của người dân. Bố trí lực lượng, phương tiện, cơ số thuốc, phối hợp với các tổ công tác sẵn sàng tổ chức chăm sóc sức khỏe cho nhân dân cũng như cho lực lượng tham gia cứu hộ, cứu nạn.

IV. KẾT QUẢ CÔNG TÁC KHẮC PHỤC HẬU QUẢ THIỆT HẠI

1. Công tác huy động lực lượng

Tỉnh đã huy động và tập trung tối đa lực lượng, phương tiện, thực hiện đồng bộ các giải pháp khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra. Huyện Mù Cang Chải đã huy động lực lượng tại chỗ phối hợp với lực lượng tăng cường của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, dân quân tự vệ và lực lượng Sư đoàn 316, Trung đoàn 174 với tổng số lực lượng tham gia khắc phục hậu quả trên 3.000 người, trong đó tỉnh huy động 600 cán bộ, chiến sỹ công an, quân đội, dân quân tự vệ; huyện huy động lực lượng tại chỗ trên 2.400 người.

Về phương tiện đã huy động 80 phương tiện (30 máy xúc, 05 xe ô tô, 20 máy bơm nước….) tập trung hót đất, đá sạt lở để đảm bảo thông các tuyến đường và hót đất đá bồi lấp, vệ sinh môi trường.

2. Công tác di dời các hộ bị ảnh hưởng và rà soát các hộ phải di dời

- Đối với 58 nhà bị sập, trôi hoàn toàn; 52 nhà phải di dời khẩn cấp đã tổ chức di dời và bố trí chỗ ở tạm thời cho các hộ gia đình.

- Đối với 136 nhà bị thiệt hại nặng đã tổ chức di dời các hộ không có khả năng khắc phục và bố trí chỗ ở tạm thời; số hộ còn lại đang tập trung tu sửa nhà cửa.

Đến nay, 04 hộ gia đình đã dựng nhà xong; Ủy ban nhân dân huyện Mù Cang Chải đang tổ chức san gạt 02 khu tái định cư tập trung tại xã Hồ Bốn và xã Lao Chải, dự kiến cấp đất và dựng nhà cho 35 hộ gia đình, số còn lại đang tiếp tục tái định cư xen ghép đáp ứng nguyện vọng và nhu cầu của người dân.

3. Công tác đảm bảo an sinh xã hội, phân bổ cứu trợ

- Tỉnh Yên Bái đã quyết định hỗ trợ 18 triệu đồng/người đối với hộ gia đình có người chết; hỗ trợ 40 triệu đồng/gia đình có nhà bị lũ cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn; hỗ trợ 30 triệu đồng/gia đình đối với trường hợp phải di dời khẩn cấp đến nơi ở mới an toàn; hỗ trợ 20 triệu đồng/gia đình có nhà bị hư hỏng nặng và cung cấp những vật dụng thiết yếu cho các hộ dân bị thiệt hại để ổn định cuộc sống; hỗ trợ các gia đình có nhà sập, trôi hoàn toàn 15kg gạo/khẩu/tháng (trước mắt hỗ trợ trong thời gian 1 tháng).

- Tổ chức, bố trí lược lượng y, bác sỹ và chuẩn bị thuốc men để khám và chữa bệnh cho nhân dân nơi sơ tán và nhân dân tại chỗ.

- Bố trí nơi ăn, ở tạm thời và cung cấp những vật dụng thiết yếu cho các hộ dân bị thiệt hại ổn định cuộc sống. Tiếp tục rà soát, tìm kiếm quỹ đất để bố trí làm nơi ở mới cho các hộ dân có nhà bị lũ cuốn trôi, sập hoàn toàn; nhà phải di dời khẩn cấp.

4. Công tác khắc phục thiệt hại về nông nghiệp

Huyện đã tiến hành rà soát thống kê cụ thể từng hộ, từng loại diện tích bị thiệt hại để xây dựng phương án khôi phục sản xuất.

- Đối với diện tích bị thiệt hại nhẹ có thể khôi phục được, tập trung các biện pháp chăm sóc để đảm bảo cho thu hoạch.

- Đối với diện tích bị thiệt hại nặng, không thể khôi phục được, khẩn trương vệ sinh đồng ruộng và chuyển đổi cơ cấu cây trồng thay thế như trồng Ngô và các loại rau, đậu khác.

- Đối với những hộ bị mất hết diện tích ruộng, chỉ đạo xã tìm quỹ đất để hỗ trợ khai hoang, hoặc vận động anh em trong gia đình, dòng họ nhượng lại ruộng, đồng thời hỗ trợ lương thực, thực phẩm trong 6 tháng để đảm bảo cho hộ dân bị thiệt hại có thể tái sản xuất ổn định lại cuộc sống.

5. Công tác dọn dẹp, vệ sinh môi trường

- Từ sáng ngày 07/8/2018, các lực lượng tại chỗ và nhân dân địa phương cùng với lực lượng ngành giao thông, lực lượng tăng cường của quân đội, công an đã tổ chức hót hàng trăm ngàn m³ bùn đất, di chuyển đồ đạc, tài sản, khắc phục sạt lở các tuyến giao thông. Đến nay, cơ bản đã hoàn thành việc hót dọn, vệ sinh các khu vực bị lũ quét, sạt lở.

 - Sau khi dọn dẹp vệ sinh môi trường, lực lượng y tế đã phối hợp với các lược lượng tăng cường tổ chức tiêu độc khử trùng các khu vực bị ảnh hưởng, khử khuẩn nguồn nước sinh hoạt cho nhân dân. Tiếp tục tuyên truyền cho người dân các biện pháp phòng chống dịch có thể xảy ra.

6. Công tác khắc phục bước đầu các công trình cơ sở hạ tầng

6.1. Khắc phục về giao thông, thuỷ lợi, nước sạch

a) Khắc phục giao thông: Đã huy động tối đa lực lượng, máy móc thiết bị (trên 80 phương tiện) để tập trung hót dọn đất đá, khắc phục giao thông bước 1 trên tuyến Quốc lộ 32 và tuyến giao thông liên thôn của các xã Hồ Bốn, Lao Chải và Khao Mang. Kết quả khắc phục tuyến QL 32 (bước 1) thông xe dưới 3,5 tấn ngày 11/8; Đến ngày 13/8 các tuyến liên thôn của các xã cơ bản thông tuyến.

b) Khắc phục các công trình thuỷ lợi, nước sach

- Công trình thuỷ lợi: Chỉ đạo huyện Mù Cang Chải, phối hợp với Xí nghiệp thủy nông và các sở, ngành liên quan tiếp tục rà soát, thống kê và triển khai khắc phục xử lý tạm thời ngay để đảm bảo nước tưới tiêu cho vụ mùa.

- Công trình nước sạch nông thôn: Trước mắt các hộ gia đình tại khu dân cư còn nguồn nước sinh hoạt chia sẻ cùng sử dụng cho các hộ bị trôi, hỏng nguồn nước. Hiện đã khắc phục xong 02 công trình nước sạch tại xã Khao Mang

6.2. Khắc phục về giáo dục, y tế

- Khắc phục hậu quả tại Trường PTDT bán trú TH & THCS Hồ Bốn: Đến thời điểm báo cáo cơ bản đã dọn dẹp, vệ sinh xong toàn bộ khuôn viên nhà trường và các phòng học.

- Khắc phục hậu quả tại trạm y tế Hồ Bốn: Đến thời điểm báo cáo cơ bản đã dọn dẹp, vệ sinh xong toàn bộ khuôn viên các phòng làm việc của trạm. Đã bố trí 01 phòng khám bệnh tạm thời cho nhân dân tại UBND xã.

6.3. Đảm bảo thông tin liên lạc: Đến hết ngày 08/8/2023, các xã Hồ Bốn, xã Khao Mang và xã Lao Chải đã khôi phục được thông tin liên lạc (sóng điện thoại).

6.4. Khắc phục về lưới điện: Đến ngày 09/8/2023, huyện Mù Cang Chải đã được cấp điện trở lại.

Hiện tại, các đơn vị đang tiếp tục kiểm tra, kiểm định, quan trắc các công trình giao thông, thủy lợi, phát hiện những hư hỏng để cảnh báo người dân và xây dựng các phương án kiên cố lâu dài.

7. Công tác tiếp nhận tiền, hàng hóa ủng hộ

Đến thời điểm báo cáo, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và huyện Mù Cang Chải đã đón hơn 300 đoàn tổ chức, cá nhân ủng hộ với số tiền 2.285,847 triệu đồng (632,95 triệu đồng có địa chỉ đến người được hỗ trợ và 1.652,897 triệu đồng hỗ trợ chung); tiếp nhận 10.590 kg gạo (Ban cứu trợ huyện mua 1.371 kg, 9.273 kg do nhà hảo tâm hỗ trợ), một số nhu yếu phẩm của các tổ chức, cá nhân ủng hộ để chuyển ủng hộ người dân và các lực lượng tham gia hỗ trợ tại các xã Khao Mang, Lao Chải, Hồ Bốn[1]. Ngoài ra có nhiều đoàn trực tiếp đến vùng bị thiên tai trao tiền, hàng hóa thiết yếu ủng hộ bà con nhân dân bị thiệt hại.

Trên đây là báo cáo nhanh tình hình thiệt hại do thiên tai gây ra từ đêm 05/8-14/8/2023 trên địa bàn tỉnh Yên Bái./.