I. TÌNH HÌNH THIÊN TAI VÀ THIỆT HẠI
1. Diễn biến thời tiết, thiên tai
Vào khoảng 19 giờ 00 phút ngày 07/5/2026, trên địa bàn tỉnh Lào Cai xảy ra mưa vừa, có nơi mưa to kèm theo dông, lốc, gió giật mạnh. Theo báo cáo nhanh của Ủy ban nhân dân các xã, phường: Thượng Hà, Minh Lương, Thác Bà, Tân Hợp, Xuân Quang, Trịnh Tường, Bản Lầu, Việt Hồng, Mậu A, Mường Lai, Đông Cuông, Châu Quế, Quy Mông, Bảo Hà, Trấn Yên, Nghĩa Lộ, Lùng Phình, Khánh Yên, Nậm Chày và Bắc Hà, mưa to kèm theo dông, lốc đã gây thiệt hại về nhà ở, sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông và một số công trình phụ trợ của Nhà nước, Nhân dân.
2. Tình hình thiệt hại
2.1. Thiệt hại về người: Không.
2.2. Thiệt hại về nhà ở: 10 nhà
- Nhà bị tốc mái: 09 nhà (xã Thác Bà 02 nhà; xã Thượng Hà 01 nhà; xã Trịnh Tường 01 nhà; xã Tân Hợp 02 nhà; xã Bảo Hà 02 nhà; xã Khánh Yên 01 nhà).
- Nhà bị sạt lở: 01 nhà (xã Bảo Hà).
2.3. Thiệt hại về sản xuất nông nghiệp: 189,05 ha
- Thiệt hại về cây lúa: 148,17 ha (xã Tân Hợp 4,4 ha; xã Việt Hồng 3 ha; xã Trịnh Tường 0,144 ha; xã Thác Bà 16 ha; phường Nghĩa Lộ 2 ha; phường Mậu A 7 ha; xã Đông Cuông 18,5 ha; xã Mường Lai 0,32 ha; xã Quy Mông 15,5 ha; xã Châu Quế 1 ha; xã Trấn Yên 77,6 ha; xã Bảo Hà 2,162 ha; xã Xuân Quang 0,486 ha; xã Thượng Hà 0,072 ha).
- Thiệt hại về cây ngô: 40,47 ha (xã Thượng Hà 3,5 ha; xã Tân Hợp 4,87 ha; xã Việt Hồng 0,5 ha; xã Thác Bà 2 ha; xã Đông Cuông 6 ha; xã Bảo Hà 15,51 ha; xã Trấn Yên 7,1 ha; xã Châu Quế 1 ha).
- Cây ăn quả: 0,05 ha (xã Lùng Phình).
- Cây cao su: 0,36 ha (xã Bản Lầu).
2.4. Thiệt hại về chăn nuôi, thủy sản
- Gia cầm bị chết: 455 con (xã Đông Cuông 80 con; xã Xuân Quang 50 con; xã Bảo Hà 325 con).
- Thức ăn chăn nuôi bị hư hỏng: 200 kg.
- Diện tích thủy sản bị ngập: 1,01 ha (xã Đông Cuông 0,8 ha; xã Bảo Hà 0,21 ha).
2.5. Thiệt hại về công trình nhà văn hóa, giáo dục
- Nhà văn hóa tổ dân phố Nậm Đông 2, phường Nghĩa Lộ bị gãy xà cửa gian cầu thang.
- 01 điểm trường tại xã Đông Cuông bị đổ tường rào bao quanh dài 15 m, cao 2 m; sập 01 trụ cổng trường.
- Tại xã Bắc Hà, 01 điểm trường mầm non Hoàng Hạ có nguy cơ bị ảnh hưởng do sạt lở taluy dương.
2.6. Thiệt hại về công trình giao thông
- Tuyến đường liên xã, liên thôn: tại xã Bắc Hà sạt lở 02 điểm, khối lượng khoảng 135 m³; tại xã Lùng Phình sạt lở 01 điểm, khối lượng trên 500 m³, lấp toàn bộ mặt đường dài khoảng 50 m, hiện không đi lại được; sạt lở 02 điểm trên tuyến đường Hỏm Dưới - Hỏm Trên, Hỏm Dước - Nậm Chày, khối lượng ước khoảng 200 m³; sạt lở 02 điểm trên tuyến đường liên thôn, đường Ban 2 - Giàng Pại, sạt taluy âm dài khoảng 20 m.
- Đường tỉnh 163: sạt taluy dương tại Km80, khối lượng khoảng 20 m³.
- 02 cầu tạm bị trôi tại khu Đồng Rậm và Đá Gai, xã Tân Hợp.
2.7. Thiệt hại khác:
- Nhà màng phơi quế bị thiệt hại, diện tích khoảng 200 m².
- 01 dàn vườn ươm quế diện tích khoảng 600 m² bị sập (xã Tân Hợp).
- Công trình thủy lợi Chầm Nguyển bị đổ gãy dài khoảng 20 m, sạt xuống đất ruộng khoảng 40 m² (xã Minh Lương); công trình thủy lợi Nậm Khâm, xã Nậm Chày bị sạt lở khoảng 20 m, có nguy cơ đứt gãy kênh bê tông; 05 cột điện bị đổ (xã Thượng Hà 01 cột; xã Trịnh Tường 01 cột; xã Bắc Hà 02 cột; xã Xuân Quang 01 cột).
- Gãy đổ 01 cột mạng viễn thông tại xã Bắc Hà.
- 02 nhà vệ sinh khu hành chính UBND xã Nậm Chày bị thiệt hại; 02 nhà tại xã Bảo Hà bị sạt lở taluy dương gây đổ tường rào, sạt đất xuống sân.
- 01 hộ dân xã Đông Cuông bị đổ tường rào bao quanh nhà với chiều dài 23 m, chiều cao 3 m.
2.8. Ước giá trị thiệt hại: Khoảng 4 tỷ đồng.
II. CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO, TRIỂN KHAI ỨNG PHÓ VÀ KHẮC PHỤC
1. Ở cấp tỉnh
Ngay sau khi xảy ra thiên tai, cơ quan thường trực phòng, chống thiên tai cấp tỉnh đã kịp thời theo dõi diễn biến thời tiết, tiếp nhận thông tin thiệt hại từ cơ sở; chuyển các bản tin cảnh báo của Trung ương và Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh đến các xã, phường để chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó.
Đồng thời, đã chỉ đạo, đôn đốc Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các xã, phường bị ảnh hưởng khẩn trương kiểm tra, rà soát, thống kê đầy đủ tình hình thiệt hại theo từng lĩnh vực, nhất là thiệt hại về sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, công trình giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, trường học và tài sản của Nhân dân; triển khai phương châm “bốn tại chỗ” để kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.
Đối với sản xuất nông nghiệp, đã đề nghị các địa phương chỉ đạo lực lượng chuyên môn kiểm tra cụ thể diện tích lúa, ngô, cây ăn quả, cây cao su bị thiệt hại; phân loại mức độ thiệt hại, hướng dẫn người dân khơi thông tiêu thoát nước, dựng buộc, chăm sóc phục hồi cây trồng còn khả năng khắc phục; tổng hợp nhu cầu giống, vật tư, phân bón và các điều kiện cần thiết để phục hồi sản xuất.
Đối với hạ tầng thiết yếu, đã đề nghị các địa phương tổ chức kiểm tra hiện trường các điểm sạt lở đường giao thông, cầu tạm bị trôi, công trình thủy lợi bị hư hỏng, cột điện và cột viễn thông bị đổ gãy; bố trí lực lượng cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm, cắm biển cảnh báo tại các điểm sạt lở, khu vực có nguy cơ mất an toàn; ưu tiên khắc phục tạm thời các tuyến giao thông bị ách tắc, công trình thủy lợi phục vụ sản xuất và các hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống Nhân dân.
Các bản tin cảnh báo mưa dông tiếp tục được cập nhật thường xuyên trên các kênh thông tin phục vụ công tác phòng, chống thiên tai nhằm kịp thời cảnh báo đến chính quyền cơ sở và người dân, giúp chủ động phòng tránh, ứng phó, nhất là tại các khu vực có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ngập úng cục bộ và các điểm hạ tầng đã bị hư hỏng sau thiên tai.
2. Ở cấp xã
Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các xã, phường bị ảnh hưởng đã huy động lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, Công an, Dân quân, các tổ chức đoàn thể, Ban công tác Mặt trận thôn, tổ xung kích tại các thôn và trưởng thôn trực tiếp kiểm tra hiện trường, hỗ trợ các hộ dân khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.
Các địa phương đã tổ chức hỗ trợ người dân sửa chữa nhà ở bị tốc mái, di chuyển tài sản, thu dọn cây đổ, vật kiến trúc hư hỏng; đồng thời kiểm tra, thống kê thiệt hại về cây trồng, vật nuôi, thủy sản, công trình phụ trợ, nhà màng, vườn ươm, công trình giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, trường học và các công trình công cộng khác.
Đối với các điểm sạt lở giao thông, cầu tạm bị trôi, công trình thủy lợi bị sạt lở, hư hỏng, các địa phương đã bước đầu huy động lực lượng tại chỗ thực hiện biện pháp khắc phục tạm thời; tổ chức cảnh báo, hướng dẫn người dân không đi qua khu vực nguy hiểm; đồng thời tiếp tục rà soát, đánh giá mức độ hư hỏng để đề xuất phương án xử lý phù hợp, bảo đảm giao thông, tưới tiêu phục vụ sản xuất và an toàn cho người dân.
Đồng thời, các địa phương tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, chủ động triển khai các giải pháp cảnh báo, phòng ngừa, ứng phó thiên tai; thường xuyên cập nhật, báo cáo tình hình thiệt hại phát sinh, nhất là đối với diện tích sản xuất nông nghiệp còn nguy cơ bị ngập úng, đổ gãy, vùi lấp và các công trình hạ tầng có nguy cơ tiếp tục mất an toàn.
IV. ĐÁNH GIÁ, NHẬN ĐỊNH TÌNH HÌNH
- Đợt mưa to kèm theo dông, lốc tối ngày 07/5/2026 xảy ra trong thời gian ngắn nhưng phạm vi ảnh hưởng rộng, tác động đến nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh; thiệt hại phát sinh trên nhiều lĩnh vực, gồm nhà ở, sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, công trình giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, trường học, nhà văn hóa và tài sản của Nhân dân.
- Thiệt hại về sản xuất nông nghiệp là tương đối lớn, với tổng diện tích cây trồng bị ảnh hưởng khoảng 189,05 ha, chủ yếu là lúa và ngô. Đây là nhóm thiệt hại cần được quan tâm chỉ đạo khắc phục sớm, do ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, thu nhập và kế hoạch sản xuất của người dân. Một số diện tích cây trồng có thể phục hồi nếu được tiêu thoát nước, chăm sóc, dựng buộc kịp thời; tuy nhiên, một số diện tích bị đổ gãy, vùi lấp, dập nát nặng có nguy cơ giảm năng suất hoặc mất trắng, cần tiếp tục rà soát, đánh giá cụ thể.
- Thiệt hại về hạ tầng cũng đáng chú ý, đặc biệt là các điểm sạt lở đường giao thông, cầu tạm bị trôi, công trình thủy lợi bị hư hỏng, cột điện, cột viễn thông bị đổ gãy và một số công trình trường học, nhà văn hóa bị ảnh hưởng. Các thiệt hại này không chỉ gây khó khăn cho đi lại, sản xuất, sinh hoạt của người dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu tiếp tục có mưa lớn trong những ngày tới.
- Công tác chỉ đạo, ứng phó ban đầu của các địa phương đã được triển khai tương đối kịp thời; lực lượng tại chỗ đã hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại về nhà ở, thu dọn hiện trường, kiểm tra các điểm hư hỏng về hạ tầng và thống kê thiệt hại. Tuy nhiên, do thiệt hại phát sinh trên nhiều lĩnh vực, cần tiếp tục rà soát kỹ, cập nhật số liệu đầy đủ, phân loại rõ mức độ thiệt hại để có căn cứ tổng hợp, đề xuất hỗ trợ khắc phục theo quy định.
- Trong thời gian tới, thời tiết vẫn còn khả năng xuất hiện mưa dông, lốc, sét, gió giật mạnh và mưa lớn cục bộ. Các khu vực đã xảy ra sạt lở, công trình thủy lợi bị hư hỏng, đường giao thông bị sạt taluy, trường học có nguy cơ sạt lở taluy dương và các diện tích sản xuất nông nghiệp đã bị ảnh hưởng cần tiếp tục được theo dõi chặt chẽ, không để phát sinh thiệt hại thứ cấp hoặc mất an toàn cho người dân.
V. TIẾN ĐỘ KHẮC PHỤC VÀ DỰ KIẾN HOÀN THÀNH
Hiện nay, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các xã, phường bị ảnh hưởng đang tập trung chỉ đạo khắc phục hậu quả, ưu tiên hỗ trợ các hộ dân sửa chữa nhà ở bị tốc mái, thu dọn hiện trường, di chuyển tài sản, khắc phục tạm thời các hư hỏng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của Nhân dân.
Đối với sản xuất nông nghiệp, các địa phương đang tiếp tục kiểm tra, thống kê diện tích lúa, ngô, cây ăn quả, cây cao su bị thiệt hại; hướng dẫn người dân khơi thông dòng chảy, tiêu thoát nước, chăm sóc phục hồi diện tích cây trồng còn khả năng khắc phục; đồng thời rà soát diện tích bị thiệt hại nặng để tổng hợp, đề xuất hỗ trợ theo quy định.
Đối với chăn nuôi, thủy sản, các địa phương đang hướng dẫn người dân thu gom, xử lý gia cầm bị chết, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh sau thiên tai; kiểm tra diện tích thủy sản bị ngập, đánh giá thiệt hại thực tế để có biện pháp khắc phục, ổn định sản xuất.
Đối với hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, trường học và công trình công cộng, các địa phương đang tổ chức kiểm tra hiện trường, khoanh vùng các vị trí nguy hiểm, cảnh báo người dân; huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ để khắc phục tạm thời các điểm sạt lở, thông tuyến bước đầu đối với các tuyến đường bị ách tắc, gia cố tạm thời công trình thủy lợi bị hư hỏng và phối hợp với các đơn vị quản lý điện, viễn thông để xử lý các cột bị đổ gãy.
Dự kiến, đối với các trường hợp thiệt hại nhẹ và trung bình, việc khắc phục tạm thời, bảo đảm an toàn chỗ ở, đi lại và sinh hoạt cơ bản hoàn thành trong thời gian từ 03 đến 07 ngày kể từ khi thiên tai xảy ra. Đối với các công trình hạ tầng bị sạt lở, hư hỏng có khối lượng lớn hoặc cần xử lý kỹ thuật, các địa phương tiếp tục rà soát, lập phương án, tổng hợp nhu cầu kinh phí, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.
VI. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Kính đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Ủy ban nhân dân các xã, phường bị thiệt hại:
1. Tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, nhất là nguy cơ mưa dông, lốc, sét, gió giật mạnh và mưa lớn cục bộ; chủ động triển khai phương án ứng phó, không để bị động, bất ngờ; bố trí lực lượng trực ban, theo dõi, cảnh báo kịp thời đến người dân tại các khu vực có nguy cơ mất an toàn.
2. Khẩn trương kiểm tra, rà soát, thống kê đầy đủ, chính xác thiệt hại theo từng lĩnh vực; trong đó tập trung làm rõ thiệt hại về sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, công trình giao thông, thủy lợi, điện, viễn thông, trường học, nhà văn hóa và tài sản của Nhân dân; phân loại mức độ thiệt hại, xác định nguyên nhân, khối lượng, giá trị thiệt hại và nhu cầu hỗ trợ khắc phục theo quy định.
3. Tập trung chỉ đạo khắc phục thiệt hại về sản xuất nông nghiệp; hướng dẫn người dân tiêu thoát nước, chăm sóc, phục hồi diện tích cây trồng còn khả năng khắc phục; rà soát diện tích bị thiệt hại nặng, diện tích có nguy cơ mất trắng để tổng hợp, đề xuất hỗ trợ giống, vật tư, khôi phục sản xuất, bảo đảm ổn định đời sống và sinh kế cho người dân.
4. Ưu tiên khắc phục, bảo đảm an toàn đối với các công trình hạ tầng thiết yếu bị ảnh hưởng, nhất là các điểm sạt lở giao thông, cầu tạm bị trôi, công trình thủy lợi bị hư hỏng, cột điện, cột viễn thông bị đổ gãy, trường học và công trình công cộng có nguy cơ mất an toàn; tổ chức cắm biển cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm, không để người dân qua lại tại các vị trí có nguy cơ tiếp tục sạt lở, sập đổ.
5. Chỉ đạo lực lượng tại chỗ tiếp tục hỗ trợ các hộ dân bị thiệt hại về nhà ở, tài sản, chăn nuôi, thủy sản; tổ chức vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh sau thiên tai, nhất là tại các khu vực có gia cầm bị chết, ao nuôi thủy sản bị ngập và khu vực bị bùn đất vùi lấp.
6. Trường hợp thiệt hại vượt quá khả năng khắc phục của địa phương, kịp thời tổng hợp hồ sơ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ theo quy định; đồng thời gửi báo cáo cập nhật về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai tổng hợp, báo cáo./.
