I. TÌNH HÌNH THIỆT HẠI

1. Thiệt hại về người: Tổng số 03 người chết (02 người bị đá lăn, 01 người bị lũ cuốn trôi).

2. Thiệt hại về nhà cửa: 250 nhà, trong đó:

- Nhà bị sập, trôi hoàn toàn: 57 nhà.

- Nhà bị thiệt hại nặng: 87 nhà.

- Nhà bị thiệt hại nhẹ: 41 nhà.

- Nhà phải di dời khẩn cấp do sạt lở, lũ ống, lũ quét: 65 nhà.

3. Thiệt hại về nông nghiệp

- Tổng diện tích lúa, hoa màu và cây công nghiệp bị thiệt hại: 165,18 ha (lúa 79,6 ha; ngô, rau màu 83,61 ha; cây công nghiệp 1,97 ha).

- Thiệt hại về gia súc, gia cầm: 4.215 con (trâu 14, bò 12, dê 22, lợn 231, chó, mèo 27 con; gia cầm 3.909 con).

- Thiệt hại về lâm nghiệp: 90 ha rừng bị thiệt hại hoàn toàn; 76 cây thông bị gẫy đổ, khối lượng 24,38 m³.

4. Thiệt hại về công trình công nghiệp

- Các nhà máy: Thuỷ điện Hồ Bố, thủy điện Mường Kim, thủy điện Ma Lừ Thàng bị sạt lở, bồi lấp bùn đất, ngừng vận hành.

- Có 81 cột điện bị gẫy, đổ và có nguy cơ sạt lở (10 cột trung thế; 71 cột hạ thế), 12.500 m dây điện bị đứt (5.000 m đường dây trung thế, 5.500 m đường dây hạ thế, 2.000 m dây tuyến cáp quang), 51 trạm di dộng BTS bị mất liên lạc do đứt cáp.

5. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng

5.1. Công trình giao thông

- Quốc lộ 32 sạt lở taluy dương 225 vị trí với khối lượng gần 60.000 m³; sạt lở taluy âm nền, mặt đường 475 m tại 22 vị trí; xói lở gây mất hoàn toàn mặt đường 70 m tại 02 vị trí; chiều dài hộ lan bị hư hỏng khoảng 3.500 md và hư hỏng công trình thoát nước (cống thoát nước, rãnh dọc gia cố bê tông xi măng), biển báo các loại...

- Các tuyến đường dẫn đến trung tâm các xã, thôn bản bị sạt lở nghiêm trọng trên địa bàn huyện Mù Cang Chải; tổng khối lượng đất đá trên 80.000 m³ với chiều dài trên 127 km.

5.2. Công trình thuỷ lợi, nước sạch

- Công trình thuỷ lợi bị hư hỏng: 168 công trình kênh mương đã kiên cố bị sạt, trôi, hư hỏng toàn bộ, với tổng chiều dài khoảng 31.000 m; 3 đầu mối, 6 phai bị hư hỏng.

- Công trình nước sạch nông thôn bị hư hỏng 05 công trình.

5.3. Công trình giáo dục, y tế

- 02 điểm trường bị bồi lấp 6.025 m³ và nhiều cơ sở vật chất bị hư hỏng, cuốn trôi.

- 01 Trạm Y tế bị hư hỏng nặng (khối lượng đất đá tràn vào khoảng 1.000 m³; lũ cuốn trôi hoàn toàn 01 dãy nhà gồm 6 phòng và 7 giường bệnh; các hạng mục phụ trợ bị cuốn trôi).

6. Thiệt hại khác: 50 máy tính và toàn bộ bàn làm việc; 07 ô tô và 107 xe máy bị hư hỏng do sạt lở đất, lũ cuốn trôi.

7. Tổng giá trị thiệt hại ước tính 392.126 triệu đồng.

Trong đó:

- Về nhà cửa: 32.200 triệu đồng.

- Về nông nghiệp: 21.289 triệu đồng.

- Về cơ sở hạ tầng (giao thông, thuỷ lợi, nước sạch, giáo dục, y tế, công nghiệp, thông tin liên lạc): 326.767 triệu đồng.

- Về thiệt hại khác: 11.870 triệu đồng.

(Nội dung chi tiết theo phụ lục gửi kèm)

II. CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO KHẮC PHỤC THIỆT HẠI

- Ngày 05/8/2023, Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai tỉnh đã có Văn bản số 33/BCH-PCTT về việc chủ động ứng phó với mưa lũ lớn, lũ quét và sạt lở đất trên địa bàn tỉnh Yên Bái gửi các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh để chuẩn bị công tác ứng phó với đợt mưa lớn gây ra.

- Ngay sau khi nhận tin báo của địa phương, đồng chí Bí thư tỉnh ủy, đồng chí Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh và đại diện lãnh đạo các sở, ban ngành liên quan đã đến hiện trường kiểm tra tình hình thiệt hại, đồng thời trực tiếp chỉ đạo huyện Mù Cang Chải khẩn trương thực hiện phương châm 4 tại chỗ; huy động lực lượng tại chỗ (dân quân tự vệ và nhân dân địa phương) khẩn trương di dời các hộ dân bị lũ làm sập, cuốn trôi hoàn toàn nhà cửa đến nơi trú ẩn an toàn; rà soát, di dời các hộ dân trong khu vực nguy cơ đến nơi an toàn…

- Chỉ đạo các ngành chức năng của tỉnh (Quân đội, công an, giao thông vận tải, xây dựng, nông nghiệp…) tăng cường lực lượng, phối hợp với cấp ủy chính quyền địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, rà soát đánh giá thiệt hại (hạ tầng giao thông, trường học, y tế, thủy lợi,…), vệ sinh môi trường và hỗ trợ kịp thời giúp các hộ dân sớm ổn định cuộc sống.

III. KẾT QUẢ CÔNG TÁC KHẮC PHỤC THIỆT HẠI

1. Công tác huy động lực lượng

Tổng số lực lượng huy động tham gia khắc phục hậu quả trên 3.000 người, trong đó: Tỉnh huy động 600 cán bộ, chiến sỹ công an, quân đội, dân quân tự vệ; huyện Mù Cang Chải huy động lực lượng tại chỗ trên 2.400 người để khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.

Về phương tiện đã huy động 80 phương tiện (30 máy xúc, 05 xe ô tô, 20 máy bơm nước….) tập trung hót đất, đá sạt lở để đảm bảo thông các tuyến đường và hót đất đá bồi lấp, vệ sinh môi trường.

2. Công tác di dời các hộ bị ảnh hưởng và rà soát các hộ phải di dời

- Đối với 57 nhà bị sập, trôi hoàn toàn; 65 nhà phải di dời khẩn cấp đã tổ chức di dời và bố trí chỗ ở tạm thời cho các hộ gia đình.

- Đối với 87 nhà bị thiệt hại nặng đã tổ chức di dời và bố trí chỗ ở tạm thời cho các hộ chưa có khả năng khắc phục; số hộ còn lại đang tập trung tu sửa nhà cửa.

Đến nay, 32 hộ gia đình đã dựng nhà xong (16 nhà bị sập, trôi hoàn toàn; 16 nhà phải di dời khẩn cấp); 55 hộ đã san nền; đối với 80 hộ có nhà bị thiệt hại nặng và 41 hộ bị thiệt hại nhẹ đã khắc phục xong.  

Ủy ban nhân dân huyện Mù Cang Chải đang tổ chức san tạo mặt bằng 02 khu tái định cư tập trung tại xã Hồ Bốn và xã Lao Chải, dự kiến hoàn thành việc bố trí đất ở và làm nhà cho các hộ dân xong trong tháng 9/2023.

3. Công tác đảm bảo an sinh xã hội, phân bổ cứu trợ

- Đã hỗ trợ 18 triệu đồng/người đối với hộ gia đình có người chết; 40 triệu đồng/hộ có nhà bị lũ cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn, trường hợp hộ gia đình tự lo đất ở tái định cư mới được hỗ trợ thêm 20 triệu đồng/hộ; 30 triệu đồng/hộ đối với trường hợp phải di dời khẩn cấp đến nơi ở mới an toàn; 20 triệu đồng/hộ có nhà bị hư hỏng nặng; hỗ trợ các gia đình có nhà sập, trôi hoàn toàn 15kg gạo/khẩu/tháng (trước mắt hỗ trợ trong thời gian 1 tháng).

- Tổ chức, bố trí lực lượng y, bác sỹ và chuẩn bị thuốc men để khám và chữa bệnh cho nhân dân nơi sơ tán và tại chỗ.

- Bố trí nơi ăn, ở tạm thời và cung cấp những vật dụng thiết yếu cho các hộ dân bị thiệt hại ổn định cuộc sống. Tiếp tục rà soát, tìm kiếm quỹ đất để bố trí làm nơi ở mới cho các hộ dân có nhà bị lũ cuốn trôi, sập hoàn toàn; nhà phải di dời khẩn cấp.

4. Công tác dọn dẹp, vệ sinh môi trường

- Từ sáng ngày 06/8/2023, các lực lượng tại chỗ và nhân dân địa phương cùng với lực lượng ngành giao thông, lực lượng tăng cường của quân đội, công an đã tổ chức hót hàng trăm ngàn m³ bùn đất, di chuyển đồ đạc, tài sản, khắc phục sạt lở các tuyến giao thông. Đến nay, cơ bản đã hoàn thành việc hót dọn, vệ sinh các khu vực bị lũ quét, sạt lở.

 - Sau khi dọn dẹp vệ sinh môi trường, lực lượng y tế đã phối hợp với các lược lượng tăng cường tổ chức tiêu độc khử trùng các khu vực bị ảnh hưởng, khử khuẩn nguồn nước sinh hoạt cho nhân dân. Tiếp tục tuyên truyền cho người dân các biện pháp phòng chống dịch có thể xảy ra.

5. Công tác khắc phục bước đầu các công trình cơ sở hạ tầng

- Về giao thông: Đã huy động tối đa lực lượng, máy móc thiết bị (trên 80 phương tiện) để tập trung hót dọn đất đá, khắc phục giao thông bước 1 trên tuyến Quốc lộ 32 và tuyến giao thông liên thôn, bản của các xã Hồ Bốn, Lao Chải và Khao Mang. Kết quả ngày 11/8/2023 đã khắc phục tuyến Quốc lộ 32 đảm bảo thông xe dưới 3,5 tấn; ngày 13/8 các tuyến liên thôn, bản của các xã cơ bản thông tuyến.

- Về thông tin liên lạc: Ngày 08/8/2023, các xã Hồ Bốn, Khao Mang, Lao Chải đã khôi phục được thông tin liên lạc (sóng điện thoại).

- Về lưới điện: Ngày 09/8/2023, đã cấp điện trở lại cho huyện Mù Cang Chải.

Hiện tại, các đơn vị đang tiếp tục kiểm tra, kiểm định, quan trắc các công trình giao thông, thủy lợi, phát hiện những hư hỏng để cảnh báo người dân và xây dựng các phương án kiên cố lâu dài.

6. Công tác tiếp nhận tiền, hàng hóa ủng hộ

Đến thời điển báo cáo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và huyện Mù Cang Chải đã đón hơn 300 đoàn của các tổ chức, cá nhân ủng hộ với số tiền 2.214 triệu đồng và nhiều vật dụng khác... Ngoài ra, có nhiều đoàn trực tiếp đến vùng bị thiên tai trao tiền, hàng hóa thiết yếu ủng hộ bà con nhân dân bị thiệt hại.

7. Kết quả sử dụng kinh phí từ ngân sách địa phương (bao gồm cả dự phòng ngân sách địa phương) và các nguồn vốn hợp pháp khác để khắc phục hậu quả thiên tai

Về nguồn dự phòng ngân sách địa phương năm 2023 là 212,5 tỷ đồng (tăng so với dự toán trung ương giao là 30 tỷ đồng), trong đó: Cấp tỉnh là 102,6 tỷ đồng; cấp huyện là 109,9 tỷ đồng).

Số kinh phí đã sử dụng đến hết ngày 15/8/2023 là 102,1 tỷ đồng (trong đó cấp tỉnh là 28 tỷ đồng; ngân sách cấp huyện 74,1 tỷ đồng), bằng 48% dự toán, trong đó: Chi phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, cứu đói là 40,7 tỷ đồng; chi hỗ trợ các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là 30,8 tỷ đồng; Chi phòng chống dịch bệnh là 4,2 tỷ đồng; chi một số nhiệm vụ chi khác là 26,4 tỷ đồng.

Nguồn dự phòng ngân sách địa phương còn lại là 110,4 tỷ đồng (ngân sách cấp tỉnh là 74,6 tỷ đồng; ngân sách cấp huyện 35,8 tỷ đồng); số vốn này, dự kiến ưu tiên tập trung để bố trí chi thực hiện diễn tập khu vực phòng thủ, chi phòng chống thiên tai, dịch bệnh, chi các nhiệm vụ quan trọng về quốc phòng an ninh và các nhiệm vụ cần thiết khác chưa được dự toán theo quy định tại khoản 2 Điều 10 của Luật Ngân sách nhà nước. Do đó, số dự phòng ngân sách địa phương năm 2023 không đủ khả năng cân đối, bố trí cho các dự án cơ sở hạ tầng bị thiệt hại do thiên tai, cần xin hỗ trợ thêm từ nguồn Trung ương và huy động các nguồn hợp pháp khác.

IV. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ

Tỉnh Yên Bái là tỉnh miền núi, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư hạn hẹp, hằng năm vẫn phải đề nghị Trung ương hỗ trợ trên 80% tổng nguồn chi ngân sách, nên việc huy động các nguồn lực đầu tư từ ngân sách địa phương để khắc phục hậu quả thiên tai là rất khó khăn, vượt quá khả năng cân đối của tỉnh. Để có điều kiện hỗ trợ khắc phục khẩn cấp hậu quả do thiên tai gây ra trên địa bàn huyện Mù Cang Chải, Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng, chống thiên tai, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Giao thông vận tải, và các bộ, ngành Trung ương quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ cho tỉnh Yên Bái. Cụ thể như sau:

1. Đề nghị Bộ giao thông Vận tải khẩn trương tổ chức thực hiện đầu tư để khôi phục lại công trình Quốc lộ 32 (đoạn Km324-Km330)^[1] bảo đảm an toàn đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của tuyến Quốc lộ, kinh phí dự kiến 80 tỷ đồng.

2. Đề nghị Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành trung ương quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ tỉnh Yên Bái 232,3 tỷ đồng, trong đó:

(1) Hỗ trợ trực tiếp cho các hộ gia đình có nhà sập, trôi hoàn toàn là 2,3 tỷ đồng, với mức hỗ trợ 40 triệu đồng/hộ, tương đồng với mức hỗ trợ nhà ở cho các hộ nghèo theo Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, bền vững (ngoài khoản kinh phí đã hỗ trợ của tỉnh Yên Bái từ nguồn ngân sách tỉnh và các nguồn vốn hợp pháp khác là 40 triệu đồng/hộ) để các hộ gia đình có đủ kinh phí xây mới nhà ở bảo đảm cuộc sống an toàn, ổn định.

Lý do đề nghị hỗ trợ thêm: Mù Cang Chải là huyện vùng cao, đặc biệt khó khăn, người dân chủ yếu là dân tộc Mông, định cư trên núi cao, chi phí vật liệu xây dựng lớn, nếu chỉ hỗ trợ với 40 triệu đồng/căn nhà, các hộ không đủ khả năng làm nhà ở bảo đảm “3 cứng”.

 (2) Hỗ trợ kinh phí đầu tư, xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu là 230 tỷ đồng, gồm:

- Xử lý khẩn cấp kè chống sạt lở và chỉnh trị suối Nậm Kim khu vực xã Hồ Bốn, huyện Mù Cang Chải, chiều dài khoảng 2.000m, kinh phí 130 tỷ đồng.

- Khắc phục khẩn cấp các tuyến đường giao thông nông thôn, công trình thủy lợi, nước sạch, kinh phí 100 tỷ đồng.

Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái trân trọng báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành trung ương xem xét, quan tâm hỗ trợ để giúp tỉnh Yên Bái sớm khắc phục thiệt hại do thiên tai gây ra./.